Bijdrage CDA Begroting 2012
De bezuinigingsrondes van de afgelopen paar jaar liggen goed op schema. Het blijft nodig om de vinger aan de pols te houden, oké, dat is duidelijk. Maar hoe gaan we de toekomst in? Een gevleugelde uitspraak van Lord Rutherford, de geestelijk vader van de kernfysica, lijkt van toepassing op onze situatie. “We don’t have the money, so we’ve got to think’.
Onze rol als gemeentelijke overheid moeten we kritisch onder de loep nemen. De rijkssubsidies voor projecten drogen steeds verder op, ook de provinciale steun neemt af. Wat wel lijkt te blijven, is de verdere decentralisatie van taken richting gemeenten met de daaraan gelinkte efficiencykorting. De komende jaren staan er nog meerdere op stapel: AWBZ 2014 met korting 5%, jeugdzorg 2015 met korting van 10% en de wet Werk naar Vermogen (waaronder WSW en Wajong) per 2013 met de omstreden sociale paragraaf. Alles bij elkaar komt er veel op de gemeente af.
Betekent dit dat we bij de pakken neer gaan zitten? Absoluut niet.
Bij de kadernota gaven we het al aan. We moeten de gemeentelijke visie op de Borselse toekomst opnieuw gaan inrichten. Vragen genoeg: Hoe willen we onze bijzondere gemeente met zijn 15 keren, zijn rust, zijn schoonheid, zijn dragers van economie toekomstbestendig maken? Waar leggen we de accenten? Hoe zien we de toekomst van het Borsels onderwijs? En die van de verenigingen? Hoe gaan we om met de leegstaande lokalen en met slecht gebruikte dorpshuizen? Wat te denken van een jeugdsoos die 8 uur per week wordt gebruikt en het nodige geld kost? Hoe kunnen we ons goud –de sociale cohesie en de leefbaarheid- nog meer glans geven?
De samenleving verandert: met name jonge mensen kijken anders naar hun omgeving, maar ook zijn er krimpende aantallen in het onderwijs en vergrijzing. We lijken op een kantelpunt te zijn aangekomen, de vele voorzieningen in onze kleine kernen dreigen we te verliezen.
Dit alles vraagt om antwoorden. Van ons! Als raad zijn we de bestuurder en niet de bijrijder. Met de rol van bijrijder moeten we geen genoegen nemen, want je weet, wat ze zeggen: De bijrijder zit er altijd naast! Een andere hoofdrol is weggelegd voor de Borsele burger, wat wil die?
In de raad wil de CDA-fractie graag een visie op de toekomst ontwikkelen. Omdat niet alles ineens kan, kunnen we eerst een soort routeplanner richting toekomst opstellen. Wanneer gaan we waar mee aan de slag. De andere fracties wil ik oproepen om te onderschrijven dat we zo’n proces in gaan. Eerder is dat ook al wel aangegeven bij de 1e bespiegelingsbijeenkomst maar ….. laten we zeggen: de vaart zit er nog niet in. Wat ons betreft, zullen we doelmatiger moeten gaan denken. Huisvesting in een dorpshuis is geen doel op zich. Het gaat over de activiteiten die er plaats vinden. Moet dat altijd per se in het dorpshuis? Zijn er nieuwe combinaties mogelijk van bijvoorbeeld dorpshuis en café. Wat in de ene kern wel kan, kan niet perse in de andere. Het zal om maatwerk gaan.
Wat onze fractie betreft, gebruiken we de 2e bespiegelingsbijeenkomst om de routeplanner concreet te maken. Minstens zo concreet dat we de onderwerpen die we willen bespreken helder krijgen en de planning wanneer we wat gaat doen. Graag de reactie van de andere fracties.
Als CDA willen we de ambitie hoog houden. Van Borsele is goed willen we naar Borsele is beter! Dat kunnen we alleen bereiken door een nadrukkelijk beroep te doen op de zelfstandigheid, de zelfredzaamheid en het ondernemerschap van de inwoners en ondernemers. Dat vergt een omslag in denken, zeker ook van de gemeente. In plaats van hen vis te geven kunnen we hen beter leren vissen. Voor die insteek moeten we dan wel echt open staan, mensen activeren en medeverantwoordelijkheid geven. De gemeente zal niet zo maar geld schuiven maar vooral faciliteren en dienend ondersteunen met kennis en reële zaken waar een enorme behoefte aan is. Zonder kennis van zaken meedoen, leidt tot Inspraak zonder inzicht en je weet het misschien, dat leidt tot uitspraak zonder uitzicht. Met een open mind kun je samen optrekken, de beleidsontwikkeling afstemmen op de samenleving en burgers betrekken bij de democratische rechtsstaat. Het lijkt zo simpel maar dat is het zeker niet. Overigens kunnen we beter spreken van burgerbetrokkenheid i.p.v. burgerparticipatie. De eerste gaat verder, daarbij gaat het om wederzijds vertrouwen. Zeker bij projecten, die ingrijpen in hun directe woon- en leefomgeving, moeten we burgers serieus nemen en laten participeren. Dit leidt tot betere besluiten met minder bezwaren.
Burgerbetrokkenheid krijg je niet zo maar cadeau, ook daar moet door de raad aangewerkt worden. Ook dat moet onderwerp van gesprek zijn binnen de raad. Hoe krijg je burgerbetrokkenheid? Vaak valt de deelname van de burger en de betrokkenheid in aantal erg tegen. Daar zijn ook diverse voorbeelden van: onlangs trok een raadpleging over de WMO slechts een handje vol mensen; dat gold bijvoorbeeld ook voor de bijeenkomsten van Borsels Peil. Daarnaast is de betrokkenheid groot gebleken bij bijvoorbeeld het begraafbeleid en bij de fietsertunnel Sloeweg. Bij beide onderwerpen is een heel traject van discussieavonden geweest, maar pas wanneer bij wijze van spreken de spa de grond in gaat, komen de meeste mensen op de been. Hoe gaan we daar mee om?
De effecten van de individualisering van de samenleving gaan ook Borsele niet voorbij. Bij de herijking van het kleine kernenbeleid is het van groot belang om met draagvlak te werken. Enerzijds is er de noodzaak om de mening van onze inwoners te weten bij de voorbereiding en uitvoering van beleid, anderszijds de vraag hoe doe je dat? De bestaande structuren van dorpsraden, de diverse adviesraden en in feite ook de gemeenteraad zelf voldoen op een aantal terreinen zeker, maar ook niet altijd. Ook daar is ruimte voor nieuwe ideeën, zoals bijvoorbeeld het instellen van een gemeentepanel. Deze kan wisselen van samenstelling. Ook dorpsraden kunnen er in participeren. Naast het peilen van de mening bij voorbereiding van beleid kan het panel ook gebruikt worden om te onderzoeken tevreden men is over taken die de gemeente uitvoert. Via het panel kan men zijn mening geven over een uiteenlopend aantal onderwerpen en kan de gemeente op een snelle manier te weten komen wat er leeft. Hoe denkt men bijvoorbeeld over toekomstig beleid? Wat vindt men van onze digitale dienstverlening? Is men tevreden over de wijze waarop wij communiceren? Sommige andere gemeenten werken er met tevredenheid mee. De fractie wil het idee van een gemeentepanel als suggestie meegeven voor het vergroten van de burgerbetrokkenheid.
Borsele is een plattelandsgemeente. De 15 kernen hebben allemaal hun eigen identiteit. Door in te spelen op de eigen verantwoordelijkheid zal elke kern nog meer een eigen gezicht krijgen. En dat is prima. Het kunnen inspelen op het eigen karakter is de sterkte van een gemeente als Borsele. We moeten blijvend inzetten om een gemeente van nabijheid te zijn. Dat bleek ook uit het onderzoek Borsels Peil. Daarom schrok ik de laatste raadsvergadering toch wel van de opmerking van collega Ronald van de Vijver van D66 over de gemeentelijke herindeling. Ik begrijp niet dat iemand puur om bestuurlijke redenen de weg voor herindeling zou overwegen. Laat ik daar tegenover stellen dat CDA Borsele mordicus tegenstander is van een gemeentelijke herindeling.
Borsele dient beleidsmatig haar eigen keuzes te kunnen maken, we zijn een gemeente met diverse specifieke eigenschappen, problemen en beleidsthema’s. Wij kiezen voor behoud van de eigen identiteit. De afstand tussen de gemeente en de burger moet volgens ons zo klein mogelijk zijn. Een politiek en gemeentehuis op afstand is volgens ons niet wenselijk, dit maakt de fysieke afstand te groot. De oplossing daarvoor, namelijk servicekantoren ter plaatse biedt ook geen soelaas. De ervaring leert dat bij financiële tegenslag de servicekantoren binnen enkele jaren worden wegbezuinigd. Wij geloven in de kleinschaligheid van de gemeente. Het service- en voorzieningenniveau in de gemeente moet zo hoog mogelijk blijven. Met een zelfstandige gemeente is dit het beste gewaarborgd, zowel qua publieksfuncties als qua politieke keuzes om het voorzieningenniveau op peil te houden. Samenwerking op Wonen, werken, recreatie, SaBewa, faciltaire taken, de BUD etc zorgen voor voldoende kwaliteit en efficiency voor nu en in de toekomst. Samenwerking is efficiënter dan herindeling. Een herindeling kost handen vol geld en is per saldo altijd duurder. Gemiddeld hebben heringedeelde gemeenten 20% meer ambtenaren in dienst. Dan hebben we het nog niet eens over alle frictiekosten.
Bij het bezoek van de Commissaris van de Koningin aan Borsele begreep ik van haar dat een herindeling niet zal worden opgelegd maar pas op de agenda komt als dit van onderaf komt.
Laten we op onze zaak passen!
Dan heeft de fractie nog een aantal op- en aanmerkingen:
De financiële risico’s zijn in Borsele prima afgedekt
De bijdrage voor tunnelveiligheid van Borsele bedraagt € 94,13 per inwoner t.o.v. Zeeuws gemiddelde € 75,36 per inwoner; dat is 25% meer; vorige vergadering heeft het CDA er op aangedrongen dat men inzage wil in het rapport van de commissie Lauret; een vervolgstap dient te zijn dat de bevindingen van de commissie ten uitvoer worden gebracht. Het kan niet zo zijn dat binnen de Veiligheidsregio Zeeland elke vorm van solidariteit ontbreekt. Dan kunnen we namelijk beter stoppen met onze deelname aan de Veiligheidsregio. Is er al nieuws?
Energiek Borsele is een veelbelovend project, mooi initiatief van de Borselse ondernemers, prima om dit mee te faciliteren. Dergelijke impulsen voor ons gebied zijn zeer welkom! Maandag brengt de fractievoorzitter van het CDA in de Tweede Kamer Sybrand van Haersma Buma een werkbezoek aan Borsele. Het debat ’s avonds heeft als thema: Hoe houd je het platteland vitaal? Iedereen is van harte uitgenodigd (maandag 7 november 20.00 uur in de Stenge)
We maken ons zorgen om de Regionale UitvoeringsDienst. We horen van twijfels of de opzet van een regionaal Zeeuws RUD met maatwerk in het BUD wel voldoet aan de eisen van de overheid. Voldoet het aan de eis dat Er sprake moet zijn van een robuuste, landsdekkende uitvoeringsstructuur. Is het Zeeuwse geheel robuust genoeg? De laatste nieuwsbrief bevatte vooral de nodige vragen. Hoe schat het college de huidige situatie in?
We zijn blij met de landelijke steun van Ad Koppejan en Ger Koopmans om kritisch te kijken naar het wegtrekken van de Rijksdiensten uit Zeeland. Een 13e concentratieplek in Zeeland vinden we zeer terecht. Allerlei organisaties wegtrekken uit krimpregio’s versterkt het effect dat je een buitengewest wordt. Het is ook nogal kort door de bocht om op deze manier de noodzakelijke bezuinigingen op Rijksdiensten eenzijdig af te wentelen op de regio.
een vertegenwoordiging van de gemeenteraad is net terug van de Deltareis naar Flamanville. Aanleiding voor het bezoek was het steeds voortgaande traject richting 2e kerncentrale in Borssele. Minister Maxime Verhagen van Economische Zaken gaf laatst nog aan dat hij haast wil maken met de bouw van een tweede kerncentrale. Als het doorgaat is dat voor onze gemeente een heel fors project. Dan komt er heel wat op ons af. Goede communicatie van begin van aan is dan van groot belang. De CDA-fractie wil er bij het college op aandringen om met een stappenplan te komen en dit met de raad bespreken. Sowieso zou een soort logboek 2e KCB bijgehouden kunnen worden ten behoeve van de raad. Graag de reactie van de andere fracties en het college.
Wat het onderwijs betreft, blijft het CDA voor het op afstand zetten van het openbaar onderwijs Borsele, we begrijpen dat dit nu niet meer los gezien kan worden van een oplossing voor het krimpende aantal leerlingen. De kwaliteit van het onderwijs moet voorop blijven staan. Zijn al ontwikkelingen te melden uit het onderzoek naar samenwerking? In dat verband doelen we zowel op samenwerking met andere partners uit bijvoorbeeld bijzonder onderwijs al op samenwerking tussen de kleinere basisscholen in de kernen. Samen kan gemakkelijker voldoende volume worden gehaald wat een rol speelt bij de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen.
Eerder heeft het CDA aandacht gevraagd voor sport. In deze tijden van verdergaande individualisering biedt sport een plek voor ontspanning, beweging, saamhorigheid en sportiviteit. Goede sportvoorzieningen zijn en blijven belangrijk. Soms komen sportverenigingen in de problemen bij noodzakelijk groot onderhoud doordat er te weinig is gereserveerd. We denken dat hier een taak voor de gemeente ligt en roepen het college op om een avond hierover te organiseren met de sportverenigingen.
De regiotaxi is de afgelopen tijd volop in het nieuws. Dan gaat het over de moeilijk uit te leggen verhoging van het tarief van 0,18 cent per km naar 1,30 euro.
De gemeenteraad van Borsele is in deze wijziging van beleid nog niet gekend. De CDA-fractie heeft kennisgenomen van de diverse oproepen van organisaties, van burgers, van het MiVaBel in het raadsledenspreekuur en van de factsheets bezuinigingen Regiotaxi. De informatie is helder, de insteek van de bezuiniging ook. Tot op heden is het in sommige gevallen best een luxueuze regeling. Dat je in tijden van financiële krapte bekijkt in hoeverre de regeling mensen subsidieert die het gemakkelijk zelf kunnen betalen, vinden we terecht. Voor de groep onder 150% van het sociale minimum wordt de regeling gemaximeerd op 2000 km. Tevens is er de mogelijkheid een hoger kilometerbudget toe te kennen als er sprake is van bijzondere omstandigheden. Dit lijkt me prima geregeld.
Voor de groepen boven de 150% komt de klap het hardste aan. De overgang van 18 cent naar 1,30 euro is erg fors. Het zijn vaak mensen/gezinnen die door hun situatie meer uitgaven hebben en ook meerdere terreinen worden gekort. Daarbij is het net overschrijden van de 150%-grens erg rigoureus. Dat moet toch wel minder scherp kunnen door bijvoorbeeld voor de groep tussen 150 en 200% 500 km ter beschikking te stellen à raison van een schappelijk tarief.
Voorop moet staan dat subsidiering niet nodig is voor mensen, die het vervoer zelf kunnen regelen of betalen, en dat mensen die dat niet kunnen, wel moeten kunnen blijven functioneren.
Regels en wetten, die niet zijn uit te leggen, deugen niet. Dat geldt voor het uitzetten van een Angolese jongen van 18 jaar die 8 jaar in Nederland is opgegroeid en hiermee in de praktijk gewoon een Nederlandse jongen is geworden. Dat geldt ook voor de tarieven van de regiotaxi waarbij iemand van 149% 18 cent per km betaalt en iemand van 151% 7 keer zoveel. De menselijke maat moet zichtbaar zijn. De fractie roept het college op om met een mildere regeling te komen en deze in te brengen in het samenwerkingsverband Oosterschelde.
het CDA maakt zich zorgen om de cumulatie van de lasten bij de kwetsbare groepen in de samenleving. De diverse maatregelen van de Rijksoverheid zijn op zich nog wel te verdedigen maar de opstapeling van de diverse maatregelen kan deze mensen en gezinnen flink in de problemen brengen. De CDA-fractie wil graag dit probleem aankaarten bij de Tweede Kamer, een signaal af geven, liefst met de hele gemeenteraad. Graag de reactie van de fracties.
Tot zover de bijdrage van CDA Borsele over de begroting 2012. Ik wil afsluiten met complimenten aan de wethouder en vragen deze over te brengen aan de ambtelijke organisatie.
